با شروع سال تحصیلی دهم تجربی، کاملا متوجه تفاوت بسیار زیاد مباحث درسی با دروس سال‌های گذشته خواهید شد. دروس تخصصی تر و فشرده تر شدند و یادگیری عمیق مباحث، پایه اصلی کنکور دهم تجربی را می‌سازد.
اما نکته مهمی که احتمالا در ابتدای سال متعجبتان میکند، تغییرات نمرات‌تان خواهد بود. نمراتی که کسب می‌کنید، آن چیزی نیست که انتظارش را داشتید.
نگران نباشید، چرا که شما تنها دانش‌آموزی نیستید که با این مورد روبرو میشوید.
در این مقاله با هم بررسی می‌کنیم افت تحصیلی دهم تجربی از چیست؟ علت آن را در مورد خودتان پیدا کنید و با چه راهکارهایی جبرانش کنید.
افت تحصیلی را چطور بسنجیم ؟
افت تحصیلی یعنی عملکرد امروز شما نسبت به عملکرد گذشته‌ی خودتان پایین آمده باشد؛ نه اینکه از نمره‌ی دوستتان یا تصوری که از «دانش‌آموز ایده‌آل» دارید عقب باشید. پایه‌ی دهم شروع دوره‌ی دوم متوسطه است و با پایه نهم تفاوت زیادی دارد؛ پس کمی افت در ماه‌های اول، طبیعی است.
اما طبیعی بودن به معنای رهاکردن نیست. درس‌های دهم پایه‌ی یازدهم و دوازدهم را می‌سازند و نمره‌ی آن دو سال در کنکور اثر دارد. اگر افت در چند درس با هم دیده می‌شود یا بعد از یکی دو ماه بهتر نشده، وقت آن است که جدی گرفته شود.
چرا نمرات در پایه دهم تجربی افت میکند؟
علت افت برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد، اما بیشتر دانش‌آموزان با یک یا چند دلیل روبه‌رو هستند:
۱. مباحث مفهومی‌تر می‌شوند
در پایه نهم، بیشتر سؤال‌ها با یک روش مشخص یا حفظ کردن مباحث پاسخ داده می‌شدند. در پایه دهم، درس‌ها بیشتر به درک مفهوم و ارتباط بین مبحث‌ها نیاز دارند؛ مثلاً در ریاضی، مبحثی مثل تابع با حفظ کردن روش حل جا نمی‌افتد. دانش‌آموزی که فقط حفظ کند، با کمی تغییر در صورت سؤال گیر می‌افتد.
۲. پیش‌نیازهای پایه دهم
بخشی از آنچه در پایه نهم یاد گرفته‌اید، پیش‌نیاز پایه دهم هستند. اگر مبحثی در سال‌های قبل نیمه‌کاره مانده باشد، حالا در دل مبحث‌های بزرگ‌تر خودش را نشان می‌دهد. دانش‌آموز فکر میکند مبحث جدید را نمی‌فهمد، در حالی که مشکل از یک پیش‌نیاز قدیمی است.
۳. مباحث تخصصی‌تر و فشرده تر شدند
در دهم تجربی، چهار درس اختصاصی همزمان و با سرعت پیش می‌روند. اگر یک هفته عقب بمانید، جبرانش سخت‌تر از سال‌های تحصیلی قبل است، چرا که مبحث هفته‌ی بعد روی همین هفته پایه گذاری می‌شود.
۴. روش مطالعه تغییر کرده‌است
خواندن جزوه در شب امتحان یا حل همان مثال‌های کتاب، در سال‌های قبل کافی بود. در پایه دهم، درس‌ها تمرین و مرور پیوسته می‌خواهند؛ یعنی چند جلسه‌ی کوتاه در هفته، به‌جای یک جلسه‌ی طولانی پیش از امتحان تاثیرگذاری بالایی دارد.
علت افت تحصیلی را بررسی کنید
پیش از هر برنامه‌ای، برگه‌ی آخرین امتحان را مجدد بررسی کنید و صادقانه به این پرسش‌ها پاسخ بدهید:
· آیا راه حل را بعد از دیدن جواب می‌فهمم، اما خودم به آن نمی‌رسم؟ اگر بله، مشکل از درک مفهوم است.
· آیا مطلب را بلد بودم، اما در محاسبه، یک اصطلاح یا یک قاعده‌ی ساده اشتباه کردم؟ اگر بله، احتمالاً در مبحثی از سال‌های قبل ضعف دارید.
· آیا صورت سؤال را اشتباه فهمیدم یا خواسته‌ی آن را کامل جواب ندادم؟ اگر بله، باید روی خواندن دقیق صورت مسئله کار کنید.
· آیا از کلاس عقب افتاده‌ام و مبحث امروز را بدون مبحث هفته‌ی پیش نمی‌فهمم؟ اگر بله، مشکل از حجم و برنامه‌ریزی است.
· آیا این روزها کمتر می‌خوابم، وقت زیادی پای گوشی می‌گذرانم یا دیگر حوصله‌ی درس ندارم؟ اگر بله، اول نظم روزانه و برنامه‌ریزی را اصلاح کنید.
بیشتر دانش‌آموزان ترکیبی از دو یا سه مورد را دارند. همین که بدانید کدام بیشتر است، نیمی از راه جبران را رفته‌اید.
راهکارهایی برای جبران افت تحصیلی در پایه دهم تجربی
لازم نیست روی همه دروس همزمان و فشرده کار کنید؛ از همان‌هایی شروع کنید که به نتیجه‌ی تعیین سطح‌تان نزدیک‌ترند.
هدفمند مرور کنید
اگر بررسی‌ها نشان می‌دهد مشکل از سال‌های قبل است، مباحثی را که پیش‌نیاز امسال است را مجدد مرور کنید.
مفاهیم را بیاموزید
پیش از حل تمرین، هر مفهوم را با زبان خودتان در یک جمله بنویسید یا برای کسی توضیح دهید. اگر نتوانستید، هنوز وقت تمرین نرسیده است. در این مرحله سراغ کتاب‌های نکته و تست نروید؛ منبعی را انتخاب کنید که مفهوم را قدم‌به‌قدم توضیح دهد و تمرین تشریحی داشته باشد. تست‌زنی بعد از درک مفهوم معنا پیدا میکند.
تمرین و مطالعه روزانه و مستمر
بزرگ‌ترین دلیل عقب ماندن در پایه دهم تجربی، جمع شدن درس‌هاست. مرور کوتاه مبحث در همان روز مطلب را در ذهن نگه می‌دارد. چند جلسه‌ی کوتاه در هفته برای هر درس هم از یک جلسه‌ی طولانی شب امتحان بسیار مؤثرتر است؛ در هر جلسه بخشی از مبحث همان هفته و بخشی از مبحث‌های قبل را تمرین کنید.
اشتباها بادداشت کنید
هر اشتباه را با یک خط توضیح در دفتری جدا بنویسید: «صورت سؤال را کامل نخواندم»، «بخشی از راه حل را جا انداختم» یا «این بخش را قاطی کردم». پیش از هر امتحان همین دفتر را مرور کنید؛ معمولاً خطاهای هر فرد تکراری‌اند و یادداشت و بررسی اشتباهات کمتر می‌شوند.
برنامه‌ی هفتگی بچینید
برنامه‌ای که روی کاغذ بی نقص است اما اجرایی نمی‌شود، فقط ناامیدتان میکند. زمان مدرسه، رفت‌وآمد، استراحت و خواب را اول در برنامه بگذارید و بعد وقت مطالعه را بچینید. برای گردش در سوشال مدیا و گوشی هم ساعت مشخصی بگذارید تا وقت مطالعه را اتلاف نکند. به درسی که بیشترین افت را داشته‌اید، زمان بیشتری اختصاص دهید.
اهداف تعیین کنید
به‌جای هدف‌گذاری‌های بزرگی، هدف‌های کوچک و هفتگی بگذارید؛ رسیدن به اهداف و پیشرفت‌های کوچک، برنامه‌ریزی را برایتان آسان تر و انگیزه قوی برای قدم بعدی است.
چه زمانی کلاس یا مدرس لازم است؟
اگر بعد از چند هفته تمرین منظم هنوز مفاهیم را به خوبی درک نمی‌کنید، و یا در مدرسه فرصت توضیح دوباره نیست، یک مدرس خوب می‌تواند مباحث را از زاویه‌ی دیگری توضیح دهد و مسیر را کوتاه کند.
در سلام هدف، دروس اختصاصی پایه دهم تجربی به‌صورت آنلاین تدریس می‌شوند و ویدئو کلاس‌ها نیز در اختیارتان قرار می‌گیرد. ریاضی دهم با استاد محمد دهقان‌پور، فیزیک دهم با استاد فراز رسولی، شیمی دهم با استاد رضا طاهری و زیست دهم با استاد آراد فلاح . همه‌ی کلاس‌ها مفهوم را از پایه آموزش می‌دهند و با نگاه کنکوری جلو می‌روند. جزوه‌ی هر درس هم برای مرور سریع نکته‌ها در دسترس است و پکیج جزوات دهم تجربی جزوه‌های اختصاصی را یک‌جا ارائه میکند.
اگر افت در چند درس است، پکیج دروس اختصاصی سال دهم تجربی هر چهار درس را یک‌جا و به‌صرفه‌تر ارائه میکند و اشتراک داکار دهم تجربی، درس‌های عمومی را هم پوشش می‌دهد. پیش از تصمیم، می‌توانید نمونه‌ی تدریس اساتید را ببینید یا از مشاوره‌ی تحصیلی رایگان سلام هدف کمک بگیرید تا مشخص شود از کدام درس شروع کنید.
جمع‌بندی
افت نمره در ماه‌های اول پایه دهم تجربی رایج است، با توجه به نکاتی که باهم بررسی کردیم، نقاط ضعف خود و دلایل آن را پیدا کنید و روش جبران آن را بررسی کنید.
با هدف‌گذاری‌های دقیق و واقع بینانه مسیر را ادامه دهید.